Bulut yedekleme nedir, nasıl çalışır?

Bulut yedekleme, bilgisayarınızdaki ya da sunucunuzdaki verinin bir kopyasını internet üzerinden başka bir binadaki veri merkezine düzenli olarak göndermektir. Disk bozulduğunda, dizüstü bilgisayar çalındığında ya da önemli bir dosya yanlışlıkla silindiğinde kopya oradan geri alınır. Yedeği alan da geri yükleyen de bilgisayara kurulan küçük bir programdır; kimsenin her akşam disk takıp kopyalama yapmayı hatırlaması gerekmez.

Bulut yedekleme adım adım nasıl çalışır?

1. Program kurulur. Yedeklenecek bilgisayara ya da sunucuya bir yedekleme programı kurulur ve hesabınıza bağlanır.
2. Neyin yedekleneceği seçilir. Belgeler ve masaüstü klasörleri, ortak klasörler, muhasebe veritabanı, e-posta arşivi gibi. Windows'un ve programların kendisini dosya olarak yedeklemek çoğu zaman gerekmez; onlar yeniden kurulabilir. Yedeğin asıl konusu sizin ürettiğiniz veridir.
3. Zamanlama belirlenir. Günde bir kez gece, birkaç saatte bir ya da daha sık.
4. İlk yedek alınır. Seçilen verinin tamamı buluta gider. En uzun süren adım budur: 100 GB veriyi saniyede 20 megabit yükleme hızı olan bir hattan göndermek, hat başka hiçbir işe kullanılmasa bile 11 saati bulur. Bu yüzden ilk yedek genellikle bir geceye ya da hafta sonuna bırakılır.
5. Sonraki yedeklerde yalnız değişenler gider. Bir gün içinde değişen dosyalar toplam verinin küçük bir kısmıdır; günlük yedekler bu yüzden kısa sürer.
6. Gerektiğinde geri yükleme yapılır. Tek bir dosyayı, bir klasörü ya da yedeğin tamamını, seçtiğiniz tarihteki haliyle geri alırsınız.

Bulut yedekleme neye karşı korur?

• Disk arızası: Diskler uyarı vermeden bozulabilir; SSD'ler de.
• Hırsızlık ve kayıp: Çantadan çalınan dizüstü bilgisayarla birlikte içindeki teklifler ve sözleşmeler de gider. Yedek buluttaysa yeni bilgisayara geri yüklenir.
• Yangın ve su baskını: Ofisteki harici disk, bilgisayarla aynı odada durduğu için aynı olayda zarar görür. Bulut kopyası başka bir binadadır.
• Yanlışlıkla silme ve üzerine kaydetme: Bir Excel dosyasının üzerine yanlış tabloyu kaydettiyseniz dosyanın dünkü haline dönebilirsiniz.
• Fidye yazılımı: Dosyaları şifreleyen bir saldırıda, saldırıdan önceki sürümler bulutta durur. Bu konuyu fidye yazılımına karşı yedekleme yazısında ayrıca anlattık.

Bulut depolama ile bulut yedekleme arasındaki fark

OneDrive, Google Drive ve Dropbox gibi hizmetler dosyaları cihazlar arasında eşitler. Bilgisayarda bir dosyayı sildiğinizde buluttaki kopyası da silinir; fidye yazılımının şifrelediği dosya da aynı yoldan buluta eşitlenir. Bu hizmetlerin geri dönüşüm kutusu ve sürüm geçmişi vardır, ama süreleri sınırlıdır.

Yedekleme programı ise kopyayı çalıştığınız dosyalardan ayrı tutar ve eski sürümleri belirlenen süre boyunca saklar. Bilgisayarda yapılan bir silme işlemi, dünkü yedeği etkilemez. Ayrıntıları OneDrive veya Google Drive yedek sayılır mı? yazısında bulabilirsiniz.

Telefonda bulut yedekleme nerede?

"Bulut yedekleme" diye arayanların bir kısmı telefonundaki ayarı arıyor. Kısaca:

• iPhone: Ayarlar'ı açın, en üstte adınıza dokunun, iCloud'a girin ve yedekleme bölümünden bu iPhone'un yedeklenmesini açın.
• Android: Ayarlar'da Google bölümüne girin ve yedekleme seçeneğini açın. Menü adları telefonun markasına ve Android sürümüne göre farklı olabilir.

Bu ayarlar telefonun kendi yedeğini alır ve kişisel hesabınıza bağlıdır. Şirket telefonlarındaki veriyi işletmenin yedeğine katmak isterseniz telefonları da yedekleme programına ekleyebilirsiniz; 724 Backup iPhone ve Android telefonları da destekler.

Geri yükleme nasıl yapılır?

Yedeğin asıl işe yaradığı an geri yüklemedir. Genellikle iki durumla karşılaşırsınız:

1. Tek dosya ya da klasör: Yedekleme programında dosyayı bulursunuz, hangi tarihteki halini istediğinizi seçersiniz ve geri yüklersiniz. Dosyayı asıl yerine yazmak yerine ayrı bir klasöre almak, mevcut halin üzerine yazılmasını önler.
2. Bilgisayarın tamamı: Bilgisayar çalındığında ya da disk bozulduğunda yeni bilgisayara yedekleme programı kurulur, aynı hesapla giriş yapılır ve son yedek yeni bilgisayara indirilir. Programlar ayrıca kurulur, dosyalar buluttan gelir.

İlk yedek tamamlandıktan sonraki hafta küçük bir deneme yapın: birkaç dosyayı farklı bir klasöre geri yükleyip açın. Hangi adımlardan geçildiğini sakin bir günde öğrenmek, gerçek bir kayıp günü öğrenmekten çok daha kolaydır.

Bulut yedekleme güvenli mi?

Güvenlik üç noktaya bağlıdır:

• Şifreleme: Yedek bilgisayardan şifreli bağlantıyla çıkmalı ve veri merkezinde şifreli durmalıdır. Böylece veri merkezindeki disklere erişen biri dosyaların içeriğini okuyamaz. 724 Backup'ta yedekler şifreli bağlantıyla gönderilir ve AES-256 ile şifrelenmiş olarak saklanır.
• Hesap güvenliği: Yedeklere erişim hesabın parolasıyla açılır. Bu parola başka hiçbir yerde kullanılmamalı, mümkünse iki adımlı doğrulama açılmalıdır.
• Verinin durduğu yer: Yedeklerin hangi ülkede ve hangi şirketin veri merkezinde durduğunu bilmelisiniz. 724 Backup'ta yedekler altyapı sağlayıcımız Infrascale'in yurt dışındaki veri merkezlerinde durur.

Bulut yedeği tek başına yeterli mi?

Bulut kopyası ofisten uzakta olduğu için yangında ve hırsızlıkta ayakta kalır. Ama büyük veriyi buluttan geri indirmek zaman alır: 500 GB'lık bir sunucuyu saniyede 100 megabitlik bir hattan indirmek en iyi koşulda 11 saat sürer. Bu yüzden birçok işletme ofiste de bir kopya tutar. Gündelik küçük kayıplar yerel kopyadan dakikalar içinde döner, büyük bir olayda bulut kopyası kullanılır. Bu düzenin adı 3-2-1 kuralıdır; 3-2-1 yedekleme kuralı yazısında örnekle anlattık.

İşletmeler bulut yedekleme seçerken neye bakmalı?

• Desteklenen sistemler: Windows ve Mac bilgisayarlar, Windows Server, SQL Server, Exchange, telefonlar. Linux sunucunuz varsa ayrıca sorun; her hizmet desteklemez. 724 Backup'ın desteklediği sistemleri özellikler sayfasında bulabilirsiniz.
• Şifreleme: Aktarım sırasında ve saklamada şifreleme var mı? Şifreleme anahtarını kim tutuyor?
• Verinin durduğu ülke: Kişisel veri içeren yedekler yurt dışındaki bir veri merkezine gidiyorsa KVKK'nın yurt dışına aktarım kuralları uygulanır. KVKK ve bulut yedekleme yazısında ayrıntılı anlattık.
• Sürüm geçmişi: Bir dosyanın kaç gün önceki haline dönülebiliyor?
• Geri yükleme yolu: Tek dosya geri alınabiliyor mu, yedek başka bir bilgisayara aktarılabiliyor mu, büyük veride ne kadar sürüyor?
• Uyarılar: Yedek alınamadığında size haber geliyor mu? Sessizce duran bir yedeği kimse fark etmez; ihtiyaç anında son yedeğin aylar önce alındığı ortaya çıkar.
• Kapasite ve fiyat: Paket kaç GB, kota dolunca ne oluyor, ödeme aylık mı yıllık mı? 724 Backup paketlerini fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
• Destek: Geri yükleme günü bir sorun çıkarsa Türkçe destek alabiliyor musunuz?

Örnek: 8 kişilik bir muhasebe bürosu

Büroda 7 dizüstü bilgisayar ve muhasebe programının çalıştığı bir sunucu var. Yedeklenecek veri:

• Sunucudaki SQL Server veritabanı: 12 GB
• Sunucudaki ortak müşteri klasörleri (taranmış belgeler, beyanname dosyaları): 140 GB
• Her bilgisayarda Belgeler ve Masaüstü klasörleri: ortalama 6 GB, toplam 42 GB

Toplam yaklaşık 195 GB. Plan şöyle kurulabilir:

1. Veritabanı her gece SQL Server'ın kendi yedek komutuyla sunucudaki ayrı bir klasöre alınır, bu klasör de buluta gönderilir. Adımları SQL Server otomatik yedekleme yazısında bulabilirsiniz.
2. Ortak müşteri klasörleri her gece buluta yedeklenir.
3. Dizüstü bilgisayarlar gün içinde, internete bağlı oldukları sürece birkaç saatte bir yedeklenir. Sahada ya da evden çalışanların dosyaları da böylece kapsanır.
4. Her ay rastgele seçilen bir dosya ve veritabanının son yedeği geri yüklenip açılarak denenir.

Kapasiteyi hesaplarken bugünkü veriye bir yıllık büyüme payı ekleyin: bu büroda 195 GB'lık veri için 250 GB civarında bir alan bir yıl için yeterlidir.

Programın bilgisayara nasıl kurulduğunu ve ilk yedeğin nasıl başlatıldığını kurulum sayfasında adım adım gösterdik.